Vertalen en juridisch vertalen naar het engels – het verschil

Gepubliceerd op 18 Januari 2018

Als vertaler krijg je te maken met allerhande verschillende opdrachten. Van het vertalen van technische handleidingen tot kinderboeken en alles daar tussenin. De verschillende opdrachten brengen verschillende uitdagingen met zich mee. Geen twee vertalingen zijn hetzelfde en dat maakt het werk zo leuk. Geen enkele taal is statisch en je moet je er dus ten alle tijde van vergewissen dat je kennis van zowel de taal waar vanuit je vertaalt (brontaal) als de taal waarin je vertaalt (doeltaal) up-to-date zijn.
 

‘Doelland’

Zodra vertalen overgaat in juridisch vertalen krijg je met nog veel meer dingen te maken dan alleen het overbrengen van een boodschap in een andere taal. Niet alleen dien je een uitstekende (juridische) taalvaardigheid hebben, je moet daarnaast ook uitgebreide kennis hebben van het rechtssysteem van je bron- én doeltaal. En niet alleen de doeltaal is van belang, maar met name ook het doelland (hoewel doelland officieel geen woord is...) Vertalen naar het Engels is één ding, maar het maakt nogal wat uit of een juridisch document vertaald wordt voor een Canadees, een Amerikaans of Australisch bedrijf bijvoorbeeld. Hoewel in alle drie deze landen Engels wordt gesproken de termen en gebruiken verschillen sterk per land. Een juridische vertaling staat of valt met de juridische houdbaarheid van de vertaalde tekst. Bij een algemene tekst is het hooguit vervelend als iets niet helemaal goed vertaald is; wellicht houd je er een ontevreden klant aan over. Bij een juridische tekst zijn de mogelijke gevolgen een stuk groter. Denk bijvoorbeeld aan (arbeids)contracten, internationale verdragen of algemene voorwaarden. Fouten in dergelijke documenten kunnen grote gevolgen hebben. Hieronder een aantal dingen waar je rekening mee moet houden als je juridische teksten vertaalt of laat vertalen.
 

Verschillende rechtssystemen

Ieder land heeft verschillende wetten en regels, maar de rechtssystemen van alle landen ter wereld zijn gebaseerd op ofwel het common law systeem ofwel het civil law systeem (continentaal recht). In het common law systeem is jurisprudentie leidend, terwijl het civil law systeem gebaseerd is op het geschreven recht (wetboeken). Het common law systeem is ontstaan in de middeleeuwen in Engeland. Vandaag de dag wordt in veel Engelstalig sprekende landen het common systeem gebruikt. In het Nederlandse rechtssysteem daarentegen speelt jurisprudentie een veel minder grote rol. Het geschreven recht neemt een veel prominentere plaats in. Nederland is dan ook een aanhanger van het continentale recht (civil law). Veel algemene vertalers zijn zich hier niet bewust van en vertalen begrippen die in het rechtssysteem van de doeltaal niet bekend zijn. Het is belangrijk om, bijvoorbeeld voor de vertaling van een contract, rekening te houden met het land waarin het contract gebruikt gaat worden. De ontvangende partij moet immers niet alleen de letterlijke vertaling van het contract begrijpen, maar moet ook juridisch begrijpelijk en kloppend zijn.
 

‘Overmacht’

De term ‘overmacht’ is niet één op één te vertalen naar het Engels. De term is een civil law term en komt in het common law niet als zodanig voor. In veel vertalingen wordt de term ‘force majeure’ gebruikt als vertaling van ‘overmacht’, maar deze term zal je niet tegenkomen in het een van oorsprong Engels contract. Overmacht wordt in common law landen vertaald als ‘Act of God’. Een goede juridische vertaler weet dit. Andersom geldt hetzelfde. Een juridische vertaler vertaalt ‘Act of God’ naar ‘overmacht’ en niet naar ‘daad van God’. De ontvangende Nederlandse klant staat raar te kijken als zij algemene voorwaarden voorgeschoteld krijgt waarin de term ‘daad van God’ staat opgetekend, hoewel dat wel de letterlijke vertaling is.
 

De ondernemer

In algemene voorwaarden (die in de meeste Engelstalige landen Terms and Conditions heten, en niet General Terms and Conditions!) wordt de term ‘de ondernemer’ veelvuldig gebruikt. Hiermee wordt niet de persoon ‘de ondernemer’ bedoeld, maar het bedrijf ‘de ondernemer’. U kunt er vanuit gaan dat een vertaling is gedaan door een algemene vertaler wanneer de vertaling spreekt van ‘entrepreneur’ als vertaling van ‘de ondernemer’. Dit is 100% fout. Met ‘entrepreneur’ wordt de persoon bedoeld, niet de zaak of het bedrijf. Entrepreneur: a person who organises and operates a business or businesses. In het Nederlands zouden we hier ook wel de term ‘zelfstandige’ of ‘zelfstandig ondernemer’ gebruiken. De term die gebruikt zou moeten worden in dit geval is ‘the supplier’. Ook al is de letterlijke vertaling ‘de leverancier’, ‘supplier’ is het woord dat in Engelstalige voorwaarden wordt gebruikt. Staan uw vertaalde algemene voorwaarde vol met het woord ‘entrepreneur’ dan raad ik u aan de vertaling door een juridische vertaler na te laten kijken.
 
Wilt u voorkomen dat uw klanten over de grens uw vertaalde documenten als slordig ervaren en vindt u het belangrijk om ook over de grens optimale professionaliteit in acht te nemen huur dan een ‘legal translator’ in voor het vertalen van juridische documenten.
En nee, een ‘legal translator’ is geen ‘legale’ vertaler, of een wettelijk, wettig, rechtsgeldig, gewettigd of rechtskundig vertaler. De term ‘legal’ betekent dan misschien letterlijk niet ‘juridisch’, het woord ‘juridisch’ betekent wel ‘legal’. Als u een vertaler heeft die u het verschil kan uitleggen dan weet u dat u een professional gevonden hebt waaraan u de vertaling van uw documenten kunt toevertrouwen.
 
 
Door: Janneke Hazelaar

Janneke Hazelaar is eigenaar van Paper Plane Translations en is zowel juridisch vertaalster als schrijfster. Ze leidt, als echte digital nomad, een locatie-vrij bestaan en verblijft momenteel met haar laptop in Australië.
 
Wil jij op de hoogte blijven van nieuws voor freelancers? En wil je de nieuwste opdrachten ontvangen binnen je vakgebied?

U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.

Reacties

Er zijn nog geen reacties op deze blog.

Experts

blogger1

Elisa Salentijn

Elisa helpt met haar 20 jaar ervaring om communicatie op de rails te zetten en te houden.

blogger1

Manon Koster

Manon vindt communicatie het leukste vak dat er is! Daarom heeft zij zich ontwikkeld tot een echte allrounder.

blogger1

Anne Quaars

Als Branding Business Coach helpt Anne freelancers om zichzelf en hun bedrijf zó in de markt te zetten dat geen klant er meer omheen kan.

blogger1

Robin Peek

Robin helpt ondernemers meer resultaat te behalen met internet. Hij werkt hierbij o.a. met SEO, Google Analytics en E-mailmarketing. robinpeek.nl

Download de gratis Freelancer applicatie

Available on the App Store
Available on Google Play